مهرطلبی چگونه شکل میگیرد؟

مهرطلبی چیست؟

یکی از الگو های رفتاری و شخصیتی مخرب در افراد مهرطلبی است . مهرطلبی در واقع تلاش و تقلای فرد برای دوست داشته شدن از سوی افراد است که در نهایت نتیجه معکوس خواهدداشت و باعث تنهایی فرد می شود. مهرطلبی یکی از رایج ترین الگو های رفتاری آسیب زا است که می تواند روان فرد را آزرده و آسیب های جدی به روابط فرد وارد کند.
مهرطلبی به معنای تلاش بیش از حد برای جلب توجه، تأیید و محبت دیگران است. افرادی که مهرطلب هستند، اغلب نیازهای خود را نادیده می‌گیرند تا دیگران را راضی نگه دارند. این رفتار می‌تواند ریشه در تجربیات کودکی، عوامل شخصیتی و حتی عوامل فرهنگی داشته باشد.
ویژگی‌های افراد مهرطلب:
* ترس از طرد شدن: افراد مهرطلب بسیار نگران از دست دادن روابط خود هستند و برای حفظ آن‌ها حاضرند هر کاری انجام دهند.
* عزت نفس پایین: آن‌ها اغلب احساس می‌کنند که برای ارزشمند بودن به تأیید دیگران نیاز دارند.
* مشکل در گفتن “نه”: آن‌ها به سختی می‌توانند درخواست‌های دیگران را رد کنند.
* انطباق بیش از حد: آن‌ها تمایل دارند خود را با دیگران وفق دهند تا مورد قبول آن‌ها قرار گیرند.
* جلب توجه بیش از حد: آن‌ها به دنبال راه‌هایی برای جلب توجه دیگران هستند.
* احساس گناه و شرمندگی: آن‌ها اغلب احساس گناه می‌کنند و فکر می‌کنند که به اندازه کافی خوب نیستند.
علل مهرطلبی:
* تجربیات کودکی: محرومیت از توجه، تنبیه‌های شدید، یا توقع‌های غیر واقعی والدین می‌تواند باعث شود فرد در بزرگسالی به دنبال جلب توجه باشد.
* عوامل شخصیتی: برخی افراد به دلیل ویژگی‌های شخصیتی خود مانند کمرویی یا عدم اعتماد به نفس، بیشتر مستعد مهرطلبی هستند.
* عوامل فرهنگی: در برخی فرهنگ‌ها، تأکید بر روابط اجتماعی و هماهنگی با گروه بیشتر است و افراد ممکن است برای حفظ جایگاه خود در گروه، رفتارهای مهرطلبانه از خود نشان دهند.
مهرطلبی چه مشکلاتی ایجاد می‌کند؟
* روابط ناسالم: افراد مهرطلب اغلب در روابط خود دچار مشکل می‌شوند زیرا نیازهای خود را نادیده می‌گیرند.
* استرس و اضطراب: تلاش مداوم برای جلب رضایت دیگران می‌تواند باعث ایجاد استرس و اضطراب شود.
* کاهش عزت نفس: با گذشت زمان، مهرطلبی می‌تواند باعث کاهش عزت نفس شود زیرا فرد به جای تکیه بر توانایی‌های خود، به دیگران وابسته می‌شود.
چگونه با مهرطلبی مقابله کنیم؟
* افزایش عزت نفس: با شناخت نقاط قوت خود و دستاوردهایتان، می‌توانید عزت نفس خود را افزایش دهید.
* یادگیری مهارت‌های ارتباطی: با یادگیری نحوه بیان نیازها و خواسته‌های خود به طور مؤثر، می‌توانیروابط سالم‌تری د برقرار کنید.

* توسعه استقلال: تلاش کنید در تصمیم‌گیری‌ها مستقل‌تر عمل کنید.
* پذیرش عدم کمال: هیچ‌کس کامل نیست و همه ما اشتباه می‌کنیم. پذیرش این واقعیت می‌تواند به شما کمک کند تا کمتر تحت فشار باشید.

مثالی از یک کودک مهرطلب
کودکی را تصور کنید که همیشه سعی می‌کند به هر قیمتی نظر مثبت همه را جلب کند. این کودک ممکن است:
* همیشه بخواهد با بقیه بازی کند حتی اگر بازی مورد علاقه‌اش نباشد تا اینکه تنها بماند.
* از ابراز نظر شخصی خود بترسد و همیشه با نظر دیگران موافق باشد.
* اگر کسی ناراحت شود، احساس گناه کند حتی اگر خودش مقصر نباشد.
* به جای انجام کارهایی که خودش دوست دارد، کارهایی را انجام دهد که دیگران از او می‌خواهند.
* اگر کسی به او توجه نکند، احساس ناراحتی و ناامنی کند.
مثال عینی:
فرض کنید در یک مهمانی، همه بچه‌ها مشغول بازی با یک اسباب‌بازی خاص هستند. کودک مهرطلب ما هم می‌خواهد با آن‌ها بازی کند، اما آن اسباب‌بازی را دوست ندارد. با این حال، به جای اینکه برود و بازی دیگری پیدا کند، سعی می‌کند به هر طریقی به آن گروه بپیوندد، حتی اگر مجبور باشد کاری را انجام دهد که دوست ندارد.
چرا این رفتارها اتفاق می‌افتد؟
کودکانی که مهرطلب هستند، اغلب به دنبال تأیید و توجه دیگران هستند. آن‌ها ممکن است احساس کنند که اگر مورد تأیید دیگران قرار نگیرند، ارزشی ندارند. این رفتارها معمولاً ریشه در تجربیات کودکی و نحوه تعامل والدین با کودک دارد.
چه عواملی باعث می‌شود یک کودک مهرطلب شود؟
* توجه نکردن کافی والدین: اگر کودکی احساس کند که والدینش به اندازه کافی به او توجه نمی‌کنند، ممکن است برای جلب توجه آن‌ها رفتارهای مهرطلبانه از خود نشان دهد.
* تضاد در ابراز عاطفه: اگر والدین به طور مداوم عواطف متناقضی را به کودک نشان دهند، کودک ممکن است برای پیش‌بینی واکنش‌های والدین و کسب تأیید، رفتارهای مهرطلبانه از خود نشان دهد.
* توقع بی‌قید و شرط والدین: اگر والدین از کودک انتظاراتی بی‌مورد و غیرقابل دستیابی داشته باشند، کودک ممکن است برای کسب تأیید والدین، تلاش کند تا به هر قیمتی به این انتظارات پاسخ دهد.
مهم است بدانیم که مهرطلبی یک مشکل جدی نیست و با کمک و راهنمایی مناسب، می‌توان به کودک کمک کرد تا بر این مشکل غلبه کند.

مهرطلبی در بزرگسالان: ریشه‌ها و شکل‌گیری
مهرطلبی، به دنبال تأیید و توجه دیگران بودن، رفتاری است که در بسیاری از افراد دیده می‌شود. این رفتار ریشه‌های عمیقی در دوران کودکی دارد و می‌تواند در بزرگسالی به شکل‌های مختلف بروز کند.
عوامل مؤثر در شکل‌گیری مهرطلبی در بزرگسالان:
* تجربیات کودکی:
* محرومیت از توجه: کودکانی که در کودکی توجه کافی از والدین یا اطرافیان دریافت نکرده‌اند، ممکن است در بزرگسالی برای جلب توجه دیگران تلاش کنند.
* تضاد در ابراز عاطفه: اگر والدین به طور مداوم عواطف متناقضی را به کودک نشان دهند (مثلاً همزمان محبت و تنبیه کنند)، کودک ممکن است برای پیش‌بینی واکنش‌های والدین و کسب تأیید، رفتارهای مهرطلبانه از خود نشان دهد.
* توقع بی‌قید و شرط والدین: اگر والدین از کودک انتظاراتی بی‌مورد و غیرقابل دستیابی داشته باشند، کودک ممکن است برای کسب تأیید والدین، تلاش کند تا به هر قیمتی به این انتظارات پاسخ دهد.
* عوامل شخصیتی:
* عزت نفس پایین: افرادی که عزت نفس پایینی دارند، به تأیید دیگران برای تقویت خودباوری خود نیاز دارند.
* ترس از طرد شدن: ترس از طرد شدن و تنها ماندن می‌تواند باعث شود فرد برای حفظ روابط، رفتارهای مهرطلبانه از خود نشان دهد.
* عوامل فرهنگی و اجتماعی:
* فرهنگ فردگرا یا جمع‌گرا: در فرهنگ‌های جمع‌گرا، تأکید بر روابط اجتماعی و هماهنگی با گروه بیشتر است و افراد ممکن است برای حفظ جایگاه خود در گروه، رفتارهای مهرطلبانه از خود نشان دهند.
* استانداردهای زیبایی و موفقیت: فشارهای اجتماعی برای داشتن ظاهری زیبا یا دستیابی به موفقیت‌های خاص می‌تواند باعث شود افراد برای کسب تأیید دیگران، تلاش کنند تا به این استانداردها برسند.
تظاهرات مهرطلبی در بزرگسالان:
* جلب توجه بیش از حد: تمایل به مرکز توجه بودن و استفاده از روش‌های مختلف برای جلب توجه دیگران
* ترس از ابراز نظر مخالف: اجتناب از بیان نظرات شخصی به دلیل ترس از رد شدن
* انطباق بیش از حد با دیگران: تغییر رفتارها و عقاید برای خوشایند دیگران
* احساس گناه و شرمندگی: احساس گناه و شرمندگی به دلیل ناتوانی در برآورده کردن انتظارات دیگران
* دشواری در گفتن “نه”: مشکل در رد درخواست‌های دیگران به دلیل ترس از از دست دادن رابطه

* در صورت نیاز، کمک حرفه‌ای بگیرید: اگر احساس می‌کنید که مهرطلبی بر زندگی شما تأثیر منفی گذاشته است، از یک روانشناس کمک بگیرید.
مهم است به خاطر داشته باشید که تغییر یک شبه اتفاق نمی‌افتد و نیاز به تلاش و صبر دارد. با آگاهی از ریشه‌های مهرطلبی و استفاده از راهکارهای مناسب، می‌توانید این رفتار را مدیریت کرده و روابط سالم‌تری با خود و دیگران برقرار کنید.

دکتر اشکان شفیعی روانشناس و رواندرمانگر                                                                                                           روانکاو/زوج درمانی/مداخلات زناشویی/مشاوره فردی /مشاوره کودک و نوجوان                                                                  بازی درمانی/رفتار درمانی/شخصیت شناسی /درمان اختلالات(افسردگی.اظطراب.وسواس و…)

***در کلینیک اتاق سبز***