علت اعتیاد نوجوانان به مواد مخدر چه چیز هایی می تواند باشد ؟

اقای دکتر اشکان شفیعی در کلینیک اتاق سبز و جلسات مشاوره با خانواده ها درباره ی نوجوانان عزیز و ارزشمند بارها تاکید بر صمیمیت بین افراد خانواده

به خصوص رابطه پدر و مادر اشاره کردند

اعتیاد به مواد مخدر در میان نوجوانان، یک معضل جدی و رو به رشد در جامعه است. دلایل متعددی باعث می‌شود که نوجوانان به سمت این رفتار مخرب کشیده شوند. یکی از عوامل مهم، فشارهای روانی و اجتماعی است. نوجوانان در این دوران حساس زندگی، با چالش‌های زیادی مانند فشارهای تحصیلی، مشکلات خانوادگی، روابط اجتماعی پیچیده و تغییرات هورمونی روبرو هستند. برای فرار از این فشارها، برخی از نوجوانان به مواد مخدر پناه می‌برند تا به طور موقت احساس آرامش و تسکین پیدا کنند.

علاوه بر فشارهای روانی، کنجکاوی و جستجوی هیجان نیز از دیگر عواملی است که نوجوانان را به سمت مصرف مواد مخدر سوق می‌دهد. بسیاری از نوجوانان به دلیل کنجکاوی و تحت تاثیر دوستان یا همسالان خود، اقدام به مصرف مواد مخدر می‌کنند. همچنین، برخی نوجوانان به دنبال تجربه هیجان‌های جدید و فرار از روزمرگی هستند و مواد مخدر را راهی برای رسیدن به این هدف می‌بینند. کمبود آگاهی و اطلاعات صحیح در مورد مضرات مواد مخدر نیز از دیگر عوامل مهم در این زمینه است. بسیاری از نوجوانان به دلیل عدم آگاهی کافی از عواقب مصرف مواد مخدر، به این رفتار خطرناک روی می‌آورند.

عوامل خانوادگی نیز نقش مهمی در گرایش نوجوانان به اعتیاد دارند. مشکلات خانوادگی مانند طلاق، اختلافات خانوادگی، خشونت خانگی و فقدان حمایت عاطفی، می‌تواند نوجوانان را آسیب‌پذیر کرده و آن‌ها را به سمت رفتارهای پرخطر مانند مصرف مواد مخدر سوق دهد. همچنین، الگوهای رفتاری والدین و اعضای خانواده نیز می‌تواند بر روی نوجوانان تاثیرگذار باشد. اگر والدین یا اعضای خانواده فردی مصرف‌کننده مواد مخدر باشند، احتمال اعتیاد نوجوان افزایش می‌یابد.

بحرانی ترین سن گزایش به مواد مخدر

معاونت پیشگیری از سوء مصرف مواد مخدر سازمان بهزیستی گزارش کرده است که ۴ درصد معتادان خود معرف کشور زیر سن ۱۵ سال و ۴ درصد در سنین بین ۱۵ تا ۱۹ سالگی مصرف مواد مخدر را شروع کرده اند و در کل ۵۶ درصد در سن زیر ۲۴ سالگی مصرف مواد مخدر را شروع کرده اند. مطالعه دیگری میزان سوء مصرف مواد مخدر در میان دانش آموزان تهران را ۶ درصد گزارش کرده است.

عوامل متعددی که نوجوانان را به سمت اعتیاد می‌کشاند، می‌تواند پیچیده و چندجانبه باشد. برخی از این عوامل عبارتند از:

1. فشار اجتماعی و همسالان: نوجوانان به شدت تحت تأثیر گروه‌های همسالان خود قرار دارند. فشار برای تطابق با هنجارهای اجتماعی یا پذیرفته شدن توسط گروه می‌تواند آنها را به سمت مصرف مواد مخدر یا الکل سوق دهد.

2. مشکلات خانوادگی: خانواده نقش بسیار مهمی در شکل‌گیری شخصیت نوجوان دارد. مشکلاتی مانند خشونت خانگی، طلاق والدین، بی‌توجهی یا ناهماهنگی در روابط خانوادگی می‌تواند منجر به رفتارهای انحرافی و اعتیاد شود.

3. استرس و اضطراب: نوجوانانی که با مشکلات روانی مانند اضطراب، افسردگی یا استرس روبه‌رو هستند، ممکن است به مواد مخدر پناه ببرند تا از این مشکلات فرار کنند یا به نوعی آرامش و رهایی بیابند.

4. کمبود مهارت‌های مقابله‌ای: نوجوانان ممکن است به دلیل نداشتن مهارت‌های مقابله‌ای مناسب برای مدیریت مشکلات زندگی به اعتیاد روی بیاورند. آنها به جای مقابله با مشکلات به مواد مخدر به عنوان یک راه‌حل موقتی نگاه می‌کنند.

5. دسترسی آسان به مواد مخدر: در برخی جوامع یا مناطق، دسترسی به مواد مخدر برای نوجوانان آسان‌تر است، که می‌تواند این گروه را در معرض خطر بیشتری قرار دهد.

6. دور بودن از منابع حمایتی: نداشتن شبکه حمایتی از دوستان یا خانواده می‌تواند نوجوانان را به سمت تنهایی و در نتیجه اعتیاد سوق دهد.

7. تقلید از مدل‌های منفی: رسانه‌ها، تلویزیون، فیلم‌ها یا حتی شخصیت‌های مشهور که به طور غیرمستقیم مصرف مواد مخدر را ترویج می‌دهند، می‌توانند به نوجوانان پیام‌های منفی ارسال کنند و آنها را به مصرف مواد مخدر تشویق کنند.

8. تجربه قبلی با مواد: برخی از نوجوانان ممکن است تجربه مصرف مواد در سنین پایین‌تر داشته باشند و به دلیل احساس لذت یا کنجکاوی، به مصرف ادامه دهند. پیشگیری از اعتیاد در نوجوانان نیازمند توجه به این عوامل و ایجاد حمایت‌های اجتماعی، روانی و آموزشی مناسب است.

اشکان شفیعی روانشناس و رواندرمانگر در کلینیک اتاق سبز واقع در شرق تهران

روانکاو/زوج درمانی و مداخلات زناشویی/کودک و نوجوان/درمان اختلالات افسردگی اضطراب وسواس

مشاوره فردی و شخصیت شناسی /بازی درمانی و رفتار درمانی

دفتر مشاوره شرق تهران