از ابتدای زندگی و لحظه تولد بسیاری از اتفاقات و تاثیرات محیطی ،تربیت والدین ، تاثیرات ارثی بروی شناخت ها ،تفکرات ،رفتارها و شیوه مواجهه ما با اتفاقات پیرامونمان تاثیر می گذارد و مار ا از خود واقعی و حقیقت جهان دور می کند خارج از مباحث فلسفی ما در این جا به عوامل روانشناختی خواهیم پرداخت .
این موضوعات در تمام رویکردهای روانشناسی به شکل متفاوت مطرح شده است . در رویکرد روانتحلیلی به نقاب ها و سایه ها تشبیه شده و مورد بررسی روانشناسان قرار گرفته . در رویکرد تحلیل رفتار متقابل به پیش نویس های زندگی تعبیر شده و توسط اریک برن مورد بررسی قرار گرفته .است . پس از آن جفری یانگ به طرح واره ها اشاره کرده که مورد استقبال روانشناسان امروزی قرار گرفته و از آن یم رویکرد درمانی به نام طرحواره درمانی به درمانگران معرفی کرده است و ما سعی داریم اطلاعات مفیدی در مورد طرح واره ها به شما ارائه کنیم . در ادامهبا ما همراه باشید .
اشکان شفیعی روانشناس
معرفی طرحواره
طرح واره ها باورهای عمیق ناخودآگاهی هستند که به هیجان ها و رفتارهای ما شکل می دهند و گاهی آن را بوجود می آورند. و در زندگی مان آن رفتار و هیجان ها تکرار و بصورت الگو رفتاری در ما ایجاد میشه.
شبیه به یک فلش مموری که داخلش خالی است و با توجه به داده های محیطی درون آن پر میشود و مجموعه ای از اطلاعات باورها و اتفاقات در آن ذخیره میشود و ما طبق این اطلاعات عمل می کنیم.
در دوران کودکی بوجودآمده و تا زندگی بزرگسالی ادامه پیدا کرده است. نکته این است ما باورها و احساسات در مورد خود و محیط را بدون چون و چرا پذیرفتیم و وقتی بخواهیم تغییرش بدهیم مقاومت نشان می دهیم.
الگوهایی که در ما نهادینه میشه شامل افکار و احساسات منفی هستند که بارها تکرار شدند و مانع رسیدن به هدفهایمان میشود.
اینکه باورهایی داشته باشیم مثل:
من مهم نیستم
من غیرقابل تحمل هستم
من هرگز به اندازه کافی خوب نیستم
وقتی یک طرحواره فوران کند یا براثر وقوع یک حادثه مثلا فوت عزیز فعال شود ناگهان افکار و احساسات شما تحت تاثیر قرار می گیرد
دراین لحظه ها شما می خواهید احساسات منفی رو تجربه کنید و مدام با خود فکرهای بیهوده میکنید و درهمین حال میخواهید با درد ایجاد شده مقابله کنید.
سه سبک مقابله که یکی را انتخاب می کنید:
۱)تسلیم ۲)اجتناب ۳)جبران افراطی
یعنی اینکه یا شما تسلیم میشوید و آن رفتار و احساس را تجربه میکنیدکه طرحواره به شما تحمیل میکنه یا دنبال راه فرار هستی یا اینکه با جبران افراطی خلاف طرحواره انجام می دهید.