رفتار صحیح والدین با فرزند در حضور خانوادههای مادر و پدر (پدربزرگ، مادربزرگ، عمه، عمو، خاله، دایی و غیره) اهمیت زیادی دارد و میتواند تأثیر بسزایی بر احساس امنیت، اعتماد به نفس و شکلگیری هویت کودک داشته باشد.
در اینجا چند نکته کلیدی برای داشتن رفتاری مناسب آورده شده است:
۱. نشان دادن اتحاد و هماهنگی:
* والدین باید در مقابل خانوادههای هر دو طرف متحد باشند. این بدان معناست که در مسائل مربوط به تربیت فرزند، تصمیمات مشترک بگیرند و در حضور دیگران از یکدیگر حمایت کنند.
* از بحث و جدل در مورد مسائل تربیتی در حضور فرزند و خانوادهها خودداری کنید. اگر اختلاف نظری وجود دارد، آن را در خلوت و به دور از چشم دیگران حل کنید.
* پیامهای تربیتی یکسانی را به فرزند منتقل کنید. اگر یکی از والدین در حضور خانوادهاش قانونی را تعیین میکند، والد دیگر نیز باید از آن حمایت کند.
۲. احترام به فرزند و حریم خصوصی او:
* از صحبت کردن در مورد مسائل خصوصی فرزند در حضور دیگران خودداری کنید. این کار میتواند باعث خجالت و ناراحتی او شود.
* به نظرات و احساسات فرزند گوش دهید و به آنها احترام بگذارید. حتی اگر با نظر او موافق نیستید، به او اجازه دهید احساساتش را بیان کند.
* از مقایسه فرزند خود با دیگر نوهها یا فرزندان خانوادههای دیگر به شدت پرهیز کنید. هر کودکی منحصربهفرد است و مقایسه کردن میتواند عزت نفس او را خدشهدار کند.
۳. ایجاد فضایی امن و صمیمی:
* به فرزندتان اطمینان دهید که او در هر شرایطی مورد حمایت و عشق هر دو خانواده قرار دارد.
* فرصت تعامل مثبت فرزند با اعضای هر دو خانواده را فراهم کنید. این تعاملات به تقویت روابط خانوادگی کمک میکند.
* از ایجاد رقابت یا حسادت بین فرزند و دیگر اعضای خانواده (به خصوص نوهها) خودداری کنید.
* در حضور خانوادهها، به فرزندتان توجه نشان دهید، با او بازی کنید و او را در گفتگوها شرکت دهید (البته متناسب با سنش).
۴. مدیریت دخالتهای احتمالی:
* به صورت محترمانه و قاطعانه از دخالتهای نابجای خانوادهها در تربیت فرزندتان جلوگیری کنید. میتوانید با جملاتی مانند “ما از راهنمایی شما سپاسگزاریم، اما در این مورد تصمیم خودمان را گرفتهایم” یا “ما در حال حاضر این روش را برای تربیت فرزندمان مناسب میدانیم” مرزها را مشخص کنید.
* بین احترام به بزرگترها و حفظ استقلال در تربیت فرزندتان تعادل برقرار کنید.
* اگر احساس میکنید دخالتها باعث تنش در رابطه شما با همسرتان یا فرزندتان میشود، حتماً در مورد آن صحبت کنید و راه حلی پیدا کنید.
۵. الگو بودن:
* والدین باید با رفتارهای خود، احترام متقابل و ارتباط سالم را به فرزندشان آموزش دهند. نحوه تعامل شما با خانوادههای خودتان، الگویی برای رفتار فرزندتان خواهد بود.
* در حضور خانوادهها، با همسرتان با احترام و محبت رفتار کنید. این کار به فرزندتان نشان میدهد که روابط خانوادگی باید بر پایه احترام و عشق باشد.
بسیاری از والدین گزارش میدهند که فرزندشان در محیطهای عمومی و در جمع رفتار مناسبی ندارد. رفتن به مهمانی، فروشگاه، مطب پزشک یا مراکز خرید همراه با کودکان میتواند بهشدت چالشبرانگیز باشد. برخی والدین تصمیم میگیرند تا با کاهش دادن این موقعیتها از بدرفتاری فرزندشان جلوگیری کنند اما این راهکار باعث میشود کودک فرصت یادگیری مهارتهای اجتماعی و تمرین آنها را از دست بدهد. به همین دلیل مهم است که والدین در مورد رفتار با کودک در جمع یاد بگیرند.
از سوی دیگر، درک این نکته نیز مهم است که چرا کودکان در جمع بدرفتاری میکنند. هر فرد پنج نیاز اصلی دارد که اگر برآورده نشود دچار آشفتگی و اضطراب میشود. این پنج نیاز عبارتاند از:
وقتی کودکان در خانه خودشان هستند این امکانات فراهم است اما در بیرون از خانه ممکن است برای برطرف شدن برخی از آنها نتوان راهحلی فوری پیدا کرد و این مسئله باعث بههمریختگی کودک میشود. از سوی دیگر، مهارتهای اجتماعی ضعیف کودک و همچنین تغییر روال عادی زندگی کودک نیز میتوانند باعث بههمریختگی او شوند.
با توجه به همه دلایلی که مطرح شد مهم است که در رفتار با کودک در جمع از قبل به راهحلها بیندیشید. در ادامه به چند نکته در این مورد اشاره شده است که میتواند برای شما مفید باشد.
در رفتار با کودک در جمع به صورت پیشگیرانه عمل کنید. کودک خسته و گرسنه را جایی نبرید. حتی اگر برای خوردن غذا به رستوران میروید تصور کنید که قبل از آماده شدن غذا، فرزندتان گرسنه است. بنابراین، خوراکیهای کوچکی همراه خود داشته باشید.
اگر در فروشگاه مواد غذایی هستید ابتدا به سراغ خوراکیهایی بروید که کودک میتواند آنها را بخورد و در حین خرید، خوراکیای را به عنوان میان وعده برای فرزندتان انتخاب کنید. قبل از اینکه وارد خانه مادربزرگ بشوید اجازه دهید کودک در حیاط خانه یا بیرون از خانه کمی بدود و بازی کند. هر چه ارتباط شما با فرزندتان قویتر باشد او آرامتر خواهد بود حتی اگر دیگران باعث به هم ریختن کودک شوند.
قبل از رفتن به فروشگاه یا مهمانی یا هر مکان عمومی، حتی لازم است برای فرزند نوزادتان هم توضیح دهید که چه اتفاقی خواهد افتاد. آنچه را انجام خواهید داد و همچنین آنچه از فرزندتان انتظار دارید را نیز مطرح کنید.
شرایطی که قرار است در آن قرار بگیرید را برای فرزندتان توصیف کنید و با او بررسی کنید که چگونه میتواند به شما کمک کند. وقتی در مورد مهمانیهای خانوادگی یا جمعهای دوستانه با کودک صحبت میکنید همزمان نحوه سلام و خداحافظی کردن را با او تمرین کنید تا او احساس راحتی بیشتری در مهمانی داشته باشد.
غالبا کودکان به این دلیل در مهمانیها بدرفتاری میکنند چون فکر میکنند در جمع توجه کافی به آنها نمیشود. این مسئله باعث کاهش احساس امنیت آنها میشود. بنابراین در رفتار با کودک جمع لازم است به او اطمینان بدهید که همچنان از کودک مراقبت میکنید. هرچه بیشتر با کودک ارتباط داشته باشید، بدرفتاری او کمتر خواهد بود.
از نظر رشدی منطقی نیست که فرزندتان در فروشگاه بدون سروصدا فقط تماشا کند. کودکان همیشه در تلاشاند که جهان را کشف کنند. بنابراین، اجازه دهید او وسایل مختلف را لمس کند و برای مثال از او بپرسید: «به اندازه پیچها نگاه کن. این یه پیچ کوچیکه. به نظرت چطوری میشه ازش استفاده کرد؟»
اجازه دهید کودک وسیله مورد نظر شما را پیدا کند، آن را آزمایش کند و بعد برای صندوقدار ببرد. این کار بیشتر از کشیدن کودک به دنبال خود زمان میبرد اما درنهایت شما و فرزندتان خرید لذتبخش و آرامی خواهید داشت.
وقتی کودک در محیطی عمومی بیقرار شد معمولا ما مضطرب میشویم و سریعتر حرکت میکنیم. ما میگوییم: «الان تموم میشه، یکم دیگه صبر کن» اما یک کودک خردسال نمیتواند این کار را بهسادگی انجام دهد. او برای بازگشت به آرامش و جلوگیری از آشفتگی به کمک شما نیاز دارد. بنابراین، به جای اینکه سرعتتان را افزایش دهید آن را کاهش دهید و با فرزندتان نفس عمیق بکشید.
سپس یک دقیقه وقت بگذارید تا دوباره با کودک ارتباط برقرار کنید. کودک را در آغوش بگیرید، تماس چشمی با او داشته باشید، بهآرامی با یکدیگر شعر بخوانید یا با او کمی بچرخید. این کار ممکن است به بهبود روحیه فرزندتان کمک کند و حتی موجب بهبود روحیه شما نیز بشود.
در ارتباط با رفتار با کودک در جمع به نیاز فرزندتان توجه کنید. «میخوای بدویی! بیا چند دقیقه بریم بیرون از فروشگاه تا بدویی. زیاد تو ماشین نشستی. وقتی به فروشگاه برگشتیم راه میریم» و بعد در نشان دادن نحوه راه رفتن آهسته خود از روشی خندهدار استفاده کنید تا کودک را بخندانید. خنده تنش را برطرف میکند و باعث ایجاد روحیه مثبت میشود.
بسیاری از والدین میپرسند با کودکان لجباز چگونه رفتار کنیم. هنگامیکه کودک احساس کند شنیده و درک میشود بیشتر احتمال دارد که بتواند خودش را آرام کند. برای مثال به کودک بگویید: «تو خیلی عصبانی به نظر میرسی. چی شده؟ چون پسرعموت اون حرف رو زد ناراحت شدی؟ تو و پسرعموت هر دوتون این ماشین آبیه رو میخواید. باید ببینیم چطوری مسئله رو حل کنیم».
هنگامیکه فرزندتان بهانه میگیرد و میگوید: «من شیرینی میخوام» درست است که لازم است احساس او را درک کنید اما این بدین معنی نیست که خواسته او را باید انجام دهید. چون در این صورت هر بار مجبور میشوید جلوی خواسته فرزندتان کوتاه بیایید. در عوض، با کودک همدلی کنید و به او خوراکی سالمتری پیشنهاد بدهید. ممکن است او در دفعات اول جیغ بزند و قشقرق به پا کند اما وقتی با این رفتارها به خواستهاش نرسد یاد میگیرد که بدرفتاری بینتیجه است.
در مقابل کارهای زشت بچهها و همچنین وقتی فرزند شما در جمع قشقرق به پا کرد غیرممکن است به او توجه نکنید. فقط سعی کنید او را به محلی خصوصیتر ببرید و او را از موقعیت دور کنید. ممکن است وسوسه شوید رفتاری انجام دهید که ناظران فکر میکنند باید انجام دهید اما این کار را نکنید. فقط کودک را دور کنید و مثلا به یک اتاق بروید. سپس با احساس کودک همدلی کنید و بعد با یکدیگر به دنبال یک راهحل باشید. وقتی بچهها احساس کنند درک میشوند معمولا آرام میشوند. وقتی کودک گریهاش تمام شد او را در آغوش بگیرید و آرامش کنید.
در برخورد با رفتارهای بد کودکان از تنبیه کودک اجتناب کنید. میتوان انتظار داشت که کودکان رفتار کودکانه نشان دهند. تعارض نیاز کودک با نیاز اعضای خانواده شرمآور نیست. تنها مسئله خجالتآور واکنش دادن شما به کودک به شکلی است که نمیخواهید. بنابراین، وقتی احساس کردید ممکن است واکنش نامناسبی به فرزندتان نشان دهید، توقف کنید، نفس عمیق بکشید و با خودتان تکرار کنید: «هیچ وضعیت اورژانسیای در کار نیست. او بچه است و به خاطر همین مثل بچهها رفتار میکند. او برای آرامش شدن به کمک من نیاز دارد».
عمدتا در هنگام رفتار با کودک در جمع شما میتوانید افراد را نادیده بگیرید و فقط فرزندتان را به مکانی خصوصیتر ببرید اما گاهی اوقات ممکن است یکی از اقوام یا دوستان بخواهد در پرت کردن حواس فرزندتان مداخله کند. بهترین کار این است خود را برای چنین موقعیتی آماده کنید و جوابی را از قبل داشته باشید. برای مثال میتوانید بگویید: «چیزی نیست، ما فقط نیاز داریم کمی تنها باشیم». همچنین اجازه ندهید به فرزندتان القابی نظیر بچه بیادب فامیل داده شود، همه بچهها ممکن است گاهی اشتباه کنند و این مسئله هیچ اشکالی ندارد.
هنگامیکه کودک شما در هواپیما فریاد میکشد و همه نگاهها به سمت شما است، بهطور طبیعی شما میخواهید کودک خود را کنترل کنید تا او را ساکت نگه دارید، حتی اگر کنترل کردن، رویکرد معمول شما نباشد. درست است که بقیه مسافران هواپیما حق آرامش دارند اما وقتی فقط بر روی آرامش آنها تمرکز میکنید دچار اضطراب میشوید و توانایی شما در کمک به کودک کاهش مییابد. تا زمانی که به او کمک نکنید با هر مشکلی که باعث فریاد او شود، او احتمالا جیغ خواهد کشید، بنابراین بهتر است همه چیز را نادیده بگیرید اما آرامش خود را حفظ کنید و با کودک خود ارتباط برقرار کنید.
به طور خلاصه، رفتار صحیح والدین با فرزند در حضور خانوادههای هر دو طرف باید بر پایه اتحاد، احترام، ایجاد فضایی امن و صمیمی، مدیریت دخالتها و الگو بودن والدین استوار باشد. با رعایت این نکات، میتوانید به رشد سالم و شاد فرزندتان کمک کنید و روابط خانوادگی مثبتی را شکل دهید.
سخنی کوتاه
در کلینیک اتاق سبز که با مدیریت آقای اشکان شفیعی روانشناس و رواندرمانگر تحلیلی با متد جدید تاتر درمانی و هنر درمانی ؛ رویداد های فرهنگی وهنری و روانشناختی متفاوتی برگزار می شود.
با دنیال کردن ما در صفحات مجازی از رویداد ها با خبر شوید.
لینکهای مفید
ارتباط با ما
تهران، نارمک، میدان هفتحوض، خیابان رضوان غربی، جنب سونسنتر، پلاک ۱۰، واحد ۵
© 1403 – 2024 :: تمامی حقوق مادی و معنوی این سایت متعلق به کلینیک اتاق سبز میباشد.
